Danh mục
Trang chủ >> BÀI THUỐC HAY >> Bài thuốc đông y từ vị thuốc mạch môn đông

Bài thuốc đông y từ vị thuốc mạch môn đông

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (1 votes, average: 5,00 out of 5)
Loading...

Mạch môn là cây thân thảo với phần rễ củ có nhiều lợi ích đối với sức khỏe, thậm chí được cho là trị bệnh hiệu quả. Cùng tham khảo một số bài thuốc đông y từ mạch môn đông

Mạch môn đông – Vị thuốc dân gian nhiều công dụng hữu ích

Theo bác sĩ giảng viên Trung cấp Y học cổ truyền mạch môn đông còn có tên là mạch đông, cây lan tiên. Tên khoa học Ophiopogon japonicus Wall. Thuộc họ Hành tỏi Liliaceae. Người ta dùng rễ củ phơi hay sấy khô (Radix Ophiopogoni) của cây mạch môn đông. Vì lá giống lá lúa mạch, về mùa đông lá vẫn xanh tươi nên gọi là mạch đông.

Cây thuốc là một loại cỏ sống lâu năm cao 10 – 40cm rễ chùm, trên rễ có những chỗ phát triển thành củ mẫm. Lá mọc từ gốc, hẹp dài, như lá lúa mạch dài 15 – 40cm, rộng 1 – 4mm, phía cuống hơi có bẹ, mép lá hơi có răng cưa. Cán mang hoa dài 10 – 20cm, hoa màu xanh nhạt, cuống 3 – 5mm, tụ thành 1 – 3 hoa ở kẽ các lá bắc trắng nhạt. Quả mọng màu tím đen nhạt, đường kính 6mm, có 1 – 2 hạt

Phân bố thu hái và chế biến: Mạch môn đông thường mọc hoang và được trồng ở Việt nam để lấy củ dùng làm thuốc. Thường hái vào tháng 6 – 7 ở những cây đã được 2 – 3 năm. Chọn những củ già, cắt bỏ sạch rễ con, rửa sạch đất, củ to trên 6mm bổ làm đôi, củ nhỏ để nguyên phơi khô tước bỏ lõi trước khi dùng. Có khi hái về, dùng móng tay rạch củ, tước bỏ lõi, rang với gạo cho đến khi gạo có màu vàng nhạt, bỏ gạo lấy mạch môn mà dùng. Củ mạch môn hình thoi, màu vàng nhạt, hơi trong, dài 10 – 15mm. Mùi đặc biệt, vị ngọt.

Công dụng và liều dùng Mạch môn đông

Mạch môn đông là một vị thuốc rất thông dụng, dùng làm thuốc ho long đàm, thuốc bổ (bệnh phổi, gầy còm). Còn dùng chữa thiếu sữa lợi tiểu, chữa sốt khát nước Ngày dùng từ 6 – 20g dưới dạng thuốc sắc.

Theo tài liệu cổ về cây thuốc – vị thuốc, mạch môn có vị ngọt, hơi đắng tính hơi hàn, vào 3 kinh tâm, phế và vị. Có tác dụng thanh tâm, nhuận phế, dưỡng vị sinh tân, hóa đờm, chỉ ho, dùng chữa hư lao, ho, thổ huyết, ho ra máu, miệng khô khát, bệnh nhiệt tân dịch khô. Những người tỳ vị hư hàn, đại tiện lỏng không dùng được.

Bài thuốc chữa bệnh ho khó thở ho lâu ngày: Mạch môn đông 16g bán hạ 8g, đảng sâm 4g cam thảo 4g gạo nếp sao vàng 4g, đại táo 4g, nước 600ml. Sắc còn 200ml. Chia làm 3 lần uống trong ngày (đơn thuốc của Trương Trọng Cảnh).

Chú thích: ngoài rễ của cây mạch môn đông, ta còn dùng rễ củ phơi khô của cây tóc tiên Liriope spicata Lour cùng họ. Đó là một loại cỏ sống lâu năm, thân rễ ngắn, dày, rễ chùm, lá hẹp dài mọc từ gốc, dài 30cm, rộng 4 – 7mm cọng mang ho thường ngắn hơn lá, hoa màu hơi tím, hợp thành xim 3 – 5 hoa quả mọng màu xanh tím. Cùng một công dụng nhưng hiệu lực không bằng.

Lưu ý: Những thông tin bên trên mang tính tham khảo, chúng tôi khuyên bạn nên tham khảo thêm ý kiến của y sĩ, Y học cổ truyền Sài Gòn trở lên có kinh nghiệm trong nghề để mang hiệu quả và tránh những tác dụng phụ đáng tiếc xảy ra.

Nguồn theo Y tế Việt Nam

Có thể bạn quan tâm

Một số bài thuốc đông y trị bệnh từ cây phèn đen

Cây Phèn Đen hay còn được gọi với tên khác là Cây mực, Tạo phan diệp hay ...